Herkes bu Türk’ü konuşuyor… Doktora öğrencisinin buluşu, dünyada yankı uyandırdı!

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Northwestern Üniversitesi’nde astrofizik çalışmaları yapan Türk doktora öğrencisi Fulya Kıroğlu, bilgisayarda oluşturduğu simülasyonda orta kütleli kara deliklerin yıldızları direkt yutmadığı, her çeşitte bir kesim kopardıktan sonra çekirdeklerini galaksinin derinliklerine fırlattığı sonucuna ulaştı.

Doktora öğrencisi Kıroğlu;

“Bazı durumlarda yıldızın büsbütün parçalandığını, kimi durumlarda ise sırf ağır çekirdeğinin kaldığını gördük.

Yoğun çekirdekli yıldızların kara deliklerin etrafında 5 çeşit atabildiğini, her tıpta aşikâr ölçüde kütle kaybettiğini ve bundan ötürü da ne kadar parlaklıkta X ışınları yayabileceğini hesapladık. Sonuçlarımız heyecan verici” dedi.

BİLİM DÜNYASINDA YANKI UYANDIRDI

ABD’nin Illinois eyaletindeki Northwestern Üniversitesi’nde astrofizik çalışmaları yapan Türk doktora öğrencisi Fulya Kıroğlu, bilgisayarda oluşturduğu simülasyonda orta kütleli kara deliklerin yıldızları direkt yutmadığı, her çeşitte bir modül kopardıktan sonra çekirdeklerini galaksinin derinliklerine fırlattığı sonucuna ulaştı.

Fulbright bursuyla Northwestern Üniversitesi Weinberg Sanat ve Bilim Koleji’nde doktora eğitimine devam eden Kıroğlu, orta büyüklükteki kara deliklerin çekirdeklerini fırlatıp kozmik iz bırakmadan evvel yıldızlardan bir modül kopararak parlaklığa sebep olduklarını göstermek hedefiyle üç boyutlu bilgisayar modellerini kullandı.

Türk doktora öğrencisinin buluşu, bilim dünyasında yankı uyandırdı, kara deliklerle ilgili algıyı değiştirdi.

Kıroğlu, simülasyonlar sırasında orta kütleli kara deliğin yıldızı yörüngesinde yakaladığını belirterek, “Her tıp attığında yıldızdan bir ısırık daha aldı. Yıldızın sırf ağır, halsız çekirdeği kaldığında kara delik onu fırlattı ve galaksi boyunca uçurdu.” dedi.

YAYDIKLARI RADYASYONLA TESPİT EDİLEBİLİYOR

Modelleme tahlilini açıklayan çalışmanın “The Astrophysical Journal”da yayımlanmak üzere kabul edildiğini belirten Kıroğlu, bulguların “American Physical Society”nin nisan toplantısında paylaşıldığını söyledi.

Northwestern Üniversitesinde yaptığı uzay araştırmasının ayrıntılarını anlatan Fulya Kıroğlu, “Kara delikler ışık yaymazlar, bu nedenle direkt gözlemleyemiyoruz. Yeniden de etraflarındaki ortam üzerindeki tesirlerini inceleyerek onlar hakkında bilgi edinmemiz mümkün. Bunun birkaç yolu var. Yıldızlar ve gazlar üzerindeki tesirlerine bakabiliriz.” diye konuştu.

Kara deliğin güçlü yer çekimi tesirinde etrafındaki yıldızların çok süratli hareket ettiğini, bunun da teleskopların belirleyebileceği radyasyon yaydığını söyleyen Kıroğlu, birebir vakitte çarpışma ve birleşme sürecindeki kara deliklerde kütle çekim dalgalarının gözlemlenebildiğini belirtti.

YILDIZLARI YUTARKEN ORTAYA ÇIKAN PARLAKLIK SAYESİNDE TESPİT ETTİ

Kıroğlu, çalışmasının ise başkalarından farklı halde, kara deliklerin kendilerine yaklaşan yıldızları yutarken ortaya çıkan parlaklık sayesinde tespit edilebileceği konusunda olduğunu lisana getirdi.

Türk doktora öğrencisi, gelişmiş bilgisayarlarda hazırladıkları 3 boyutlu simülasyonlarla farklı boyutlardaki kara deliklerin etrafına güneş boyutundaki yıldızları gönderdiklerini ve ortaya çıkan sonuçları incelediklerini tabir etti.

KIROĞLU, ÇALIŞMASIYLA İLGİLİ ŞU BİLGİLERİ AKTARDI:

“Bazı durumlarda yıldızın büsbütün parçalandığını, birtakım durumlarda ise sadece ağır çekirdeğinin kaldığını gördük. Ağır çekirdekli yıldızların kara deliklerin etrafında 5 çeşit atabildiğini, her cinste belirli ölçüde kütle kaybettiğini ve bundan ötürü da ne kadar parlaklıkta X ışınları yayabileceğini hesapladık.

Sonuçlarımız heyecan verici. Her tıpta yayılan ışığın kara deliklerin varlığını izlemek için kâfi parlaklıkta olduğunu gördük. Temel olarak yıldızları milyon tane küçük parçacıktan oluşturuyor ve bu parçacıkları kara deliğin tesirinde hesaplıyoruz. Bunun için çoklu grafik kartları kullanıyoruz ya da kodlarımızı paralel hale getiriyoruz. Bu sayede bu çeşit simülasyonları iki hafta ya da bir aylık bir müddette yapabiliyoruz.”

YAPILAN SİMÜLASYON ORTA KÜTLELİ KARADELİKLERİN BULUNMASINDA YARDIMCI OLACAK

Orta büyüklükteki kara delikler üzerine yaptığı deneyin bilim dünyasındaki çalışmaları yönlendireceğine inandığını söyleyen Fulya Kıroğlu, “Bu çeşit olaylar galaksimizin, çoklukla merkezlerindeki üstün kütleli kara deliklerden oluyor lakin bunlar çok az olan olaylar. Bu yaptığımız simülasyonlar, gök bilimcilerin orta kütleli kara delikleri bulmalarına yardımcı olabilir.” dedi.

Kıroğlu, elde edilen bulguların, bu cins ışınlar için X-ray müşahedesi yapan uzay teleskoplarının daha uzun periyodik kullanılmasını teşvik edebileceğine dikkati çekti.

Türk doktora öğrencisi, geçen ay “American Physical Society” toplantısında bu hususta sunum yaptığını ve buna ek birkaç farklı toplantıya davet edildiğini lisana getirdi.

Kıroğlu’nun, American Physical Society ve Northwestern Üniversitesi tarafından reklamı yapılan çalışmasından, ABD ve İngiltere’deki televizyon kanallarında da övgüyle bahsedildi.

TÜRKİYE’DEKİ UZAY PROJELERİNE KATKIDA BULUNMAK İSTEDİĞİNİ BELİRTTİ

ABD’de emsal hususlarda post doktora çalışmasını tamamlamak istediğini, daha sonra Türkiye ya da Amerika’da akademide kalmayı hedeflediğini belirten Fulya Kıroğlu, “Aynı vakitte Türkiye’de uzay farkındalığını ilerletecek projeler ve eğitim çalışmalarına da katkıda bulunmayı çok isterim.” dedi.

“Türkiye Uzay Ajansının kurulması kıymetli bir adım. Yurt içinde yapılan uydularımız var.” sözlerini kullanan Türk doktora öğrencisi, bunların geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için kâfi kaynağın ayrılması gerektiğini vurguladı.

Kıroğlu, “Türkiye’de astronomik müşahedelerin artırılması, astrofizik projelerine gereğince kıymet verilmesi ve öğrencilerin teşvik edilmesi, yüksek lisans ya da doktora burslarının sağlanmasının olumlu tesirler yaratacağını düşünüyorum.” formunda konuştu.

ABD’DEKİ EĞİTİMİNE ODTÜ’DE EDİNDİĞİ BİLGİLER SAYESİNDE AHENK SAĞLADI

Mezun olduğu Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) Uzay Geliştirme Bölgesi kurulacak olması nedeniyle heyecanlandığını lisana getiren genç bilim insanı, “Şahsen Amerika’daki eğitimime ODTÜ’deki bedelli hocalarımdan edindiğim bilgiler sayesinde kolaylıkla ahenk sağlayabildim.” dedi.

Ankara’da doğup büyüyen ve 2017’de ODTÜ Fizik Kısmı’ndan mezun olan Fulya Kıroğlu, tıpkı okulda astrofizik üzerine yüksek lisans yaptı ve iki yıl araştırma vazifelisi olarak çalıştı.

2019’da geldiği ABD’de Fulbright burslusu olarak 4 yıldır astronomi alanında doktora çalışmalarına devam eden Kıroğlu, tıpkı vakitte üniversitenin Disiplinler Ortası Astrofizik Keşif ve Araştırma Merkezi’nin üyesi olarak bilimsel çalışmalarını sürdürüyor.

KAYNAK: AA, HABER7

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Herkes bu Türk’ü konuşuyor… Doktora öğrencisinin buluşu, dünyada yankı uyandırdı!

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Giriş Yap

Haberler, Son Dakika Haberleri ve Güncel Haberyuvasi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin